รัชกาลที่ 6 เสด็จพระราชดำเนินราชบุรี 18-25 กันยายน 2456
บันทึกภาพเมื่อ : 1 มค. 57
เมืองราชบุรีเป็นเมืองสำคัญเนื่องเป็นที่ตั้งของมณฑล ที่ปกครองเมือง ราชบุรี กาญจนบุรี สมุทรสงคราม สมุทรสงคราม เพชรบุรี ประจวบคีรีขันธ์ และรัชกาลที่ 5 และ รัชกาลที่ 6 ได้มาประกอบพระราชกรณียกิจที่มณฑลราชบุรี หลายครั้ง สถานที่ประวัติศาสตร์ของราชบุรี มักจะตั้งเรียงรายริมแม่น้ำแม่กลอง บริเวณถนนวรเดช ได้แก่ วัดสัตตนารถปริวัตร จวนสมุหเทศาภิบาล (จวนผู้ว่าในปัจจุบัน) ตลาดพระคลังข้างที่ สะพานจุฬาลงกรณ์ ศาลแขวง ที่บัญชาการรัฐบาล มณฑลราชบุรี ที่ว่าการมณฑล หลังใหม่ (ศาลากลางเก่า) และที่ไม่ได้อยู่ริมน้ำ ได้แก่ โรงเรียนเบญจมราชูทิศ วัดศรีสุริยวงศ์ ถนนศรีสุริยวงศ์ อาคารสโมสรเสือป่า เขาวัง เป็นต้น
ที่มา : ถ่าย พ.ศ.2556 (นพ.ชลทิศ อุไรฤกษ์กุล)
จากการค้นคว้าและรวบรวมจากจดหมายเหตุราชบุรี และบันทึกของการรถไฟแห่งประเทศไทย พระราชบันทึกของล้นเกล้ารัชกาลที่ 6 พอสรุปได้ว่า รัชกาลที่ 6 ได้เสด็จมาที่จังหวัดราชบุรีโดยทางรถไฟ ในวันที่ 18 กันยายน 2456 โดยระหว่างที่เสด็จพระราชดำเนินมาที่มณฑลราชบุรี ประทับแรมที่จวนสมุหเทศาภิบาลมณพลราชบุรี (จวนผู้ว่าราชการจังหวัดในปัจจุบัน )ซึ่งนับเป็นครั้งที่ 2 ที่จวนแห่งนี้ได้ใช้เป็นที่ประทับแรมพระมหากษัตริย์ (รัชกาลที่ 5 ในปี 2452 และรัชกาลที่ 6 ในปี 2456)
ที่มา : ภาพในคราวที่รัชกาลที่ 5 เสด็จพระราชดำเนินมาเปิดสะพานรถไฟ ไม่ใช่ภาพที่รัชกาลที่ 6 เสด็จในปี 2456
ในวันที่ 20 กันยายน 2546 ได้เสด็จพระราชดำเนิน ไปที่ กองทหาร มณฑลราชบุรี สันนิษฐานว่า พระองค์น่าจะเสด็จพระราชดำเนินทางชลมารค ข้ามฟากจากจวนสมุหเทศา ไปยังฝั่งทหารที่อยู่ตรงข้าม เนื่องจากสมัยนั้น มีแต่สะพานรถไฟข้ามแม่น้ำแม่กลอง (สะพานจุฬาลงกรณ์ที่สร้าง พ.ศ.2445 (รศ.120)ส่วนสะพานธนรัชต์ที่เป็นสะพานข้ามแม่น้ำสำหรับรถยนต์ สร้างในปี 2504
ที่มา : จาก Web site ของค่ายภาณุรังสี ภาพถ่ายในปัจจุบันแต่ปรับสีให้เป็นขาวดำ
ช่วงบ่ายของวันที่ 20 กันยายน 2456 เสด็จทรงเครื่องว่างที่อาคารสโมสรเสือป่า (อยู่ในศูนย์อนามัยที่ 4 ถนนศรีสุริยวงศ์)จากกนั้นชมการแสดงไฟฉายของทหาร เนื่องจากบริเวณอาคารสโมสรเสือป่า อยู่ใกล้สนามบินของทหารอากาศ การแสดงไฟฉาย คือการใช้ฉายไฟฉายจากภาคพื้นดิน เพื่อส่องหาเครื่องบินข้าศึก เพื่อให้ ปตอ.(ปืนต่อสู้อากาศยาน)ยิงเครื่องบินข้าศึกที่เข้ามาโจมตี อาคารสโมสรเสือป่าจึงน่าสร้างก่อน พ.ศ.2456 เพื่อเป็นที่สังสรรของเหล่าเสือป่า และหลังจากที่รัชกาลที่ 6 เสด็จสวรรคต อาคารดังกล่าวก็ไม่ได้ใช้ จากคำบอกเล่ากล่าวว่าในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 (พ.ศ 2482-2488) ประเทศไทยยอมให้ทหารญี่ปุ่นเคลื่อนทัพผ่านเข้ามา โดยในการสร้างทางรถไฟสายมรณะจาก ราชบุรี ไปเมืองกาญจนบุรี เพื่อไปพม่า ทหารญี่ปุ่น ได้ใช้สถานที่ของอาคารสโมสรเสือป่า และสนามบินเป็นที่พักด้วย ในปี 2490-2500 มีคุดทะราดระบาด อาคารเสือป่า ใช้เป็นสถานที่ในการรักษาและกวดล้างคุดทะราดให้หมดไป จากนั้นใช้เป็นที่รักษากามโรค จนถึงปี 2527 ที่งานกามโรคได้สร้างอาคารใหม่ อาคารสโมสรเสือป่าจึงถูกใช้ประโยชน์โดยกรมอนามัย และต่อมาได้ขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานของกรมศิลาปากร จึงไม่ได้ใช้อาคารเสือป่า โดยจะปรับปรุงให้เป็นพิพิธภัณฑ์แทน
ที่มา : อ.ธีรศักดิ์ ลิขิตวัฒนเศรษฐ์ ถ่ายประมาณปี 2511
วันที่ 21 กันยายน 2456 เสด็จพระราชดำเนินทางชลมารค จากท่าน้ำหน้าจวนสมุหเทศาภิบาล มาขึ้นฝั่งที่ท่าน้ำหน้าวัดสัตตนารถปริวัตร
ที่มา : ถ่ายในปี 2556 แล้วปรับเป็นภาพขาวดำ (นพ.ชลทิศ อุไรฤกษ์กุล)
ท่าน้ำหน้าจวนผู้ว่าราชการจังหวัด
ที่มา : ถ่ายในปี 2556 (นพ.ชลทิศ อุไรฤกษ์กุล)
ท่าน้ำหน้าวัดสัตตนารถปริวัตร
ที่มา : ถ่ายในปี 2556 (นพ.ชลทิศ อุไรฤกษ์กุล)
เสด็จพระราชดำเนินมาที่วัดสัตตนารถปริวัตร เพื่อบำเพ็ญพระราชกุศลแด่ พระราชบิดา (รัชกาลที่ 5)
ที่มา : ถ่ายปี 2556 (นพ.ชลทิศ อุไรฤกษ์กุล)
จากนั้นเสด็จเปิดโรงเรียนสัตตนารถปริวัตร ที่ได้พระราชทานนามใหม่ว่า โรงเรียนเญจมราชูทิศ
ที่มา : คลังภาพโรงเรียนเบญจมราชูทิศ ไม่ทราบ พ.ศ.
วันที่ 24 กันยายน 2456 เสด็จพระราชดำเนินทางชลมารค จากท่าน้ำหน้าจวนสมุหเทศาภิบาล ไปยังท่าน้ำหน้า อาคารกองบัญชาการรัฐบาลมณฑลราชบุรี (อาคารแสดงนิทรรศการของพิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติ ราชบุรีในปัจจุบัน) เพื่อพระราชทานเครื่องราชฯ
ที่มา : ถ่ายปี 2556 (นพ.ชลทิศ อุไรฤกษ์กุล)
อาคารกองบัญชาการรัฐบาล มณพลราชบุรี (ปัจจุบันคือส่วนแสดงนิทรรศการ พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติราชบุรี)
ที่มา : ถ่ายปี 2556 (นพ.ชลทิศ อุไรฤกษ์กุล)
วันที่ 25 กันยายน 2456 เสด็จพระราชดำเนินกลับพระราชวัง กรุงเทพมหานคร
ที่มา : ถ่ายปี 2556 (นพ.ชลทิศ อุไรฤกษ์กุล)