Health Literacy Media Display
เจาะลึกยาลดไขมัน statin
นพ.ธนีย์ ธนียวรรณ (2024-07-18)
  1. กลไกการออกฤทธิ์ของ Statin เป็นไปดังรูป
  2. Statin แบ่งได้เป็น
    1. Short acting กินก่อนนอน เพราะจะออกฤทธิ์มากตอนนอน ได้แก่ pravastatin และ Simvastatin
    2. Long acting ไม่จำเป็นต้องกินก่อนนอน เพราะ long acting ได้แก่ Atorvastatin ,Rosuvastatin
  3. Geranylgeranyl pyrophosphate ทำให้
    1. ลด Nitric oxide ที่เป็นตัวขยายหลอดเลือด
    2. ลด Tissue plasminogen activator T-PA ซึ่งเป็นตัวละลายลิ่มเลือด
    3. เพิ่ม endothelin-1 (ET-1) ทำให้เส้นเลือดตีบและบีบตัว
    4. เพิ่ม NADPH oxidase ทำให้เพิ่มการอักเสบ
    5. Ubiquinone (Co Enz Q10) ไม่ส่งผลต่อการลดการปวดกล้ามเนื้อหรือกล้ามเนื้ออักเสบ
  4. Protein phenylation คือการทำให้ protein จับกับเซลที่เป็นไขมันได้ดีขึ้น
  5. Action ของ statin นอกเหนือจากการลดไขมัน (pleotropic effect)
    1. Statin นอกจากจะลด cholesterol แล้ว ยังเพิ่ม LDL receptor
    2. Statin ช่วยไม่ให้เกิด Endothelial dysfunction
    3. Stabilized plaque จากการไปลดขนาดของ Macrophage ที่กิน fat และจัดการ Metalloproteinase ที่ทำให้ plaque เกาะอยู่กับที่ได้ดี
  6. สิ่งที่ไม่จริงเกี่ยวกับ Statin ได้แก่ เพิ่มการเกิด Alzheimer , โรคไต เลือดออกในสมองมากขึ้น โรคซึมเศร้า ปอดอักเสบ ฮอร์โมนเพศชายต่ำ
  7. สิ่งที่จริงเกี่ยวกับ statin ทำให้เกิด
    1. Hepatotoxicity ต้องตรวจ Enz SGOT/SGPT ทุก 6 อาทิตย์ ถ้ามากกว่า 3 เท่าของค่าปกติต้องหยุดยา โดยพบประมาณ 2% โดย Fluvastatin >Atorvastatin>plavastatin>Rosuvastation>Simvastatin คนที่มีปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดการอักเสบ ได้แก่ dose สูง กิน alcochol ,Hepatitis
    2. Muscle disease พบ 2-14% nacebo # placebo ประเภทของ statin Rosuvastatin>atorvas>simvas>Plavas>rovas ,high dose , กินร่วมกับ gemfibrosyl ,hypothyroid, Low vit D ,Pre existing muscle disease , กิน steroid, poly myositis,old age ,CKD, คน Asia , super heavy exercise
    3. Myalgia ส่วนใหญ่ปวดที่ขา
    4. Myopathy(CPK>2000)
    5. Rhabdomyositis (CPK>400 + ไตวาย)
    6. Immune medicated necrotizing myositis พบ 1 ใน แสน confirm โดยการตรวจพบ HLA-DR11,HRB1-11:01
    7. New onset DM พบ 3%
โครงการสืบสานพระราชปณิธานสมเด็จย่าต้านภัยมะเร็งเต้านม