Health Literacy Media Display
คอลลาเจน ช่วยอะไร ควรกินหรือไม่
นพ.ธนีย์ ธนียวรรณ (2024-07-18)
  1. Collagen เป็นโปรตีนชนิดหนึ่งสร้างจาก fibroblast ปัจจุบันพบทั้งหมด 28 ชนิด ได้แก่
    1. ชนิดที่ 1 และ 2 เจอมากที่สุดในร่างกายประมาณ 90 % ของ collagen ทั้งหมด ชนิดที่ 1 อยู่ในผิวหนัง กระดูก กล้ามเนื้อ เส้นเอ็น อายุมากกว่า 30 ปี จะสร้าง collagen ลดลง ทำให้อวัยวะเหล่านั้นมีความเสื่อมได้เร็วขึ้น
    2. ชนิดที่ 2 อยู่ในกระดูกอ่อน
    3. ชนิดที่ 3 เจอได้ที่หลอดเลือด และที่เจอในชนิดที่ 1
    4. ชนิดที่ 4 basement membrane ที่ไต ปอด ตา หู
    5. ชนิดที่ 5 กล้ามเนื้อ ตับ ปอด
    6. ชนิดที่ 10 ก็อยู่ที่กระดูกและหมอนรองกระดูก
  2. สัตว์แต่ละชนิดก็จะให้ชนิดของ collagen ที่แตกต่างกัน
    1. วัวให้ collagen ชนิดที่ 1 และ 3 มากกว่า
    2. ปลามี collagen ชนิดที่ 2 เป็นหลัก
    3. ไข่ ไก่ มี collagen ชนิดที่ 2 และ 5 เป็นหลัก
  3. กรด Amino ใน collagen จะพันเป็นสาย ทำให้เป็น collagen ชนิดต่างๆ ที่เจอมากคือ glycine กับ Proline ซึ่งเกี่ยวข้องกับ Vitamin C ที่จะเป็นตัวเติม OH group เข้าไปใน Amino acid เป็น hydroxy Proline หรือ Hydroxy glycine
  4. ร่างกายมีความต้องการ vit C ประมาณ 90-100 mg/วันเท่านั้น ไม่ได้ต้องการเป็นกรัม ซึ่งอาหารที่รับประทานมีความเพียงพอ ไม่จำเป็นต้องกินเสริมเข้าไป
    5. เมื่อกิน collagen ประเภทต่างๆ จากนั้นเมื่อย่อยที่ลำไส้แล้ว มันจะสลายตัวเป็น amino ตัวเล็กๆก่อน ขึ้นกับร่างกายว่าจะนำ amino acid ตัวเล็กๆนั้นไปสร้าง collagen ประเภทใด ยังไม่มีเทคโนโลยีที่จะบังคับให้สร้าง collagen ที่ต้องการ แต่พบว่าการออกกำลังกายจะสามารถสร้าง collagen เพิ่มขึ้นได้
  5. ยังไม่มีการศึกษาที่มีหลักฐานเชิงประจักษ์ ว่ากิน collagen แล้วเกิดผลลัพธ์ที่ดีต่อผิวหนัง ข้อ หรือกระดูก จึงไม่มีความจำเป็นต้องกิน
  6. อาหารที่มี collagen ได้แก่ น้ำต้มกระดูกหมู กินไก่ กินปลา หรือโปรตีนก็ได้กรด Amino แล้วร่างกายจะนำไปสร้างสารต่างๆรวมทั้ง collagen ด้วย
  7. โดยปกติ ไม่มีความจำเป็นต้องกิน collagen ถ้าอยากจะกินจริงๆ ประเด็นที่ควรพิจารณา คือ
    1. ศึกษาว่าอาหารเสริม collagen นั้นผลิตมาจากไหน เป็นสารที่เราแพ้หรือไม่
    2. เลือก collagen ประเภท Hydrolysate collage ที่ดูดซึมได้ดีกว่า collagen ประเภท gellatin หรือ raw collagen (collagen type 2 จากปลา)
    3. รับประทาน 2.5 – 10 gm ต่อวัน ถ้ากินแล้วท้องอืดต้องลดขนาดลง
    4. Collagen เป็นอาหารเสริม ไม่ได้จดทะเบียนเป็นยา ทำให้การควบคุมการผลิตนั้นไม่เข้มงวด และอาจมีสารอื่นปนเปื้อน หรืออาจจะไม่ได้มาตรฐานตามที่ได้ claim ไว้
โครงการสืบสานพระราชปณิธานสมเด็จย่าต้านภัยมะเร็งเต้านม