Health Literacy Media Display
รายงาน SDG3 สุขภาพและความอยู่ที่ดีของทุกคน (Good health and well being for all)
นพ.ชลทิศ อุไรฤกษ์กุล (2026-05-13)
ภาพรวมและผลกระทบจากวิกฤตการณ์โลก ปัจจุบันโลกไม่ได้อยู่ในเส้นทางที่จะบรรลุเป้าหมาย SDG 3 ภายในปี 2030 การแพร่ระบาดของ COVID-19 ส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อสุขภาพทั่วโลก โดยทำลายความก้าวหน้าของอายุขัยเฉลี่ย (Life Expectancy) ที่สะสมมาเกือบ 10 ปี จากเดิมที่เคยเพิ่มขึ้นเป็น 73.1 ปีในปี 2019 ลดลงเหลือเพียง 71.4 ปีในปี 2021 ซึ่งเทียบเท่ากับระดับของปี 2012 ตัวชี้วัดและเป้าหมายที่สำคัญ สุขภาพมารดาและเด็ก: อัตราส่วนการตายของมารดาทั่วโลกยังคงอยู่ที่ 223 ต่อการเกิดมีชีพ 100,000 คน ซึ่งสูงกว่าเป้าหมายที่ตั้งไว้ (ไม่เกิน 70) ถึงสามเท่า แม้การตายของเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปีจะลดลงต่ำสุดเป็นประวัติการณ์ในปี 2022 แต่ความคืบหน้ากลับช้าลง หากไม่มีการเร่งดำเนินการ คาดว่าจะมีเด็ก 35 million คนเสียชีวิตก่อนอายุครบ 5 ปีภายในปี 2030 โรคติดต่อ: ความก้าวหน้าในการต่อสู้กับเอดส์ วัณโรค และมาลาเรียหยุดชะงักหรือถดถอยลงเนื่องจากความเหลื่อมล้ำและวิกฤต COVID-19 โดยเฉพาะการฉีดวัคซีนในเด็กที่ลดลงมากที่สุดในรอบ 30 ปี โรคไม่ติดต่อ (NCDs) และสุขภาพจิต: เป้าหมายคือการลดการตายก่อนวัยอันควรจากโรค NCDs ลง 1 ใน 3 และส่งเสริมสุขภาพจิต นอกจากนี้ยังมุ่งเน้นการป้องกันการใช้สารเสพติดและอุบัติเหตุทางถนน หลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า (Universal Health Coverage - UHC) ความเหลื่อมล้ำยังคงเป็นอุปสรรคสำคัญ โดยในปี 2021 มีประชากรกว่า 4.5 พันล้านคนเข้าไม่ถึงบริการสาธารณสุขที่จำเป็น และในปี 2019 มีประชากรถึง 2 พันล้านคนต้องเผชิญกับภาระค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพที่สูงเกินกำลัง (Financial Hardship) ซึ่งในจำนวนนี้ 344 ล้านคนถูกผลักเข้าสู่ความยากจนขั้นรุนแรง นอกจากนี้ยังขาดแคลนบุคลากรทางการแพทย์อย่างมากในประเทศรายได้ต่ำ ปัจจัยกำหนดสุขภาพ (Determinants of Health) และการเชื่อมโยง ความสำเร็จของ SDG 3 ไม่ได้ขึ้นอยู่กับภาคสาธารณสุขเพียงอย่างเดียว แต่ต้องอาศัยความร่วมมือจากภาคส่วนอื่นที่เกี่ยวข้องกับปัจจัยกำหนดสุขภาพ ได้แก่: SDG 6 (น้ำสะอาดและการสุขาภิบาล): เพื่อลดโรคที่เกิดจากน้ำและสุขอนามัยที่ไม่ดี SDG 13 (การรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ): สภาพอากาศสุดขั้วและมลพิษทางอากาศส่งผลต่อสุขภาพโดยตรง โดยมลพิษทางอากาศคร่าชีวิตผู้คนราว 4.2 ล้านคนต่อปี SDG 4 (การศึกษาที่มีคุณภาพ): การศึกษาที่รวมเรื่องความยั่งยืนช่วยให้ผู้คนดูแลสุขภาพตนเองได้ดีขึ้น SDG 8 (การจ้างงานที่มีคุณค่า) และ SDG 11 (เมืองที่ยั่งยืน): สภาพการทำงานที่ปลอดภัยและผังเมืองที่ลดมลพิษช่วยส่งเสริมสุขภาวะ แนวทางการดำเนินงานในอนาคต การเปลี่ยนทิศทางเพื่อบรรลุเป้าหมายต้องอาศัยการลงทุนเพิ่มขึ้นในระบบสาธารณสุข การเร่งสร้างหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า และการแก้ไขปัญหาความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงบริการ โดยเฉพาะในกลุ่มประชากรที่เปราะบาง #sdgs #sdg3