กองราชนาวีเสือป่า: กองหนุนแห่งราชนาวีไทยในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว บทสรุปผู้บริหาร กองราชนาวีเสือป่า หรือในนามแรกเริ่มคือ "กองเสือน้ำรักษาพระองค์" เป็นหน่วยงานที่จัดตั้งขึ้นตามพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 6) เพื่อทำหน้าที่เป็นกองหนุนและสนับสนุนภารกิจของราชนาวีไทย โดยมีวัตถุประสงค์หลักในการป้องกันภัยคุกคามทางน้ำ ทั้งตามชายฝั่งทะเลและแม่น้ำสายสำคัญ ข้อมูลประวัติศาสตร์ชี้ให้เห็นว่าการก่อตั้งหน่วยนี้เป็นการเตรียมความพร้อมทางยุทธศาสตร์อย่างลับ ๆ ก่อนที่ประเทศไทยจะประกาศเข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่ 1 โดยมีผลงานสำคัญคือการสนธิกำลังกับกองทัพเรือเข้ายึดเรือเชลยของฝ่ายเยอรมันและออสเตรีย-ฮังการี ได้สำเร็จถึง 25 ลำ ป้องกันการก่อวินาศกรรมกลางแม่น้ำเจ้าพระยาได้อย่างทันท่วงที 1. ต้นกำเนิดและวิวัฒนาการขององค์กร พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงสถาปนากองเสือป่าขึ้นเป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2454 โดยเริ่มจากกองเสือป่าหลวงรักษาพระองค์ ก่อนจะขยายตัวไปสู่ส่วนภูมิภาคและแบ่งออกเป็นเหล่าต่าง ๆ ตามความเหมาะสมของพื้นที่และภารกิจ ลำดับเหตุการณ์สำคัญในการจัดตั้ง วัน/เดือน/ปี เหตุการณ์สำคัญ 1 พฤษภาคม 2454 จัดตั้งกองเสือป่าหลวงรักษาพระองค์ (1 กองร้อย) 6 พฤษภาคม 2454 พิธีถือน้ำพระพิพัฒน์สัตยา ณ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม (สมาชิกแรกเริ่ม 141 ท่าน) 15 มีนาคม 2458 ประกาศตั้ง "กรมเสือน้ำ" (เพื่อดูแลเขตแดนทางน้ำ) 1 กรกฎาคม 2459 เริ่มตั้งกองเสือน้ำรักษาพระองค์ขึ้นเป็นกองแรก 22 กรกฎาคม 2460 กองเสือน้ำปฏิบัติภารกิจร่วมกับทหารเรือในการยึดเรือเชลย 11 กุมภาพันธ์ 2460* เปลี่ยนนามเป็น "กรมราชนาวีเสือป่า" (Royal Naval Scouts - RNS) *หมายเหตุ: ตามบริบทเอกสารระบุปี พ.ศ. 2460 ซึ่งเป็นช่วงรอยต่อก่อนประกาศสงคราม ปรัชญาการตั้งชื่อ "เสือน้ำ" เหตุที่ทรงใช้ชื่อว่า "กรมเสือน้ำ" โดยไม่มีคำว่า "ป่า" เนื่องจากพระราชดำริที่ว่า "ในน้ำไม่มีป่า" จึงทรงเลือกใช้ชื่อที่สอดคล้องกับสภาพภูมิศาสตร์และพื้นที่ปฏิบัติการ 2. ยุทธศาสตร์และความสำคัญในสงครามโลกครั้งที่ 1 การจัดตั้งกองเสือน้ำรักษาพระองค์ภายใต้กรมเรือยนต์หลวงส่วนพระองค์ เป็นกลยุทธ์ที่เตรียมไว้เพื่อสนับสนุนราชนาวีไทยในยามสงคราม โดยเฉพาะภารกิจที่ต้องอาศัยความรวดเร็วและความลับ การยึดเรือเชลยในแม่น้ำเจ้าพระยา เมื่อไทยประกาศสงครามกับฝ่ายเยอรมันและออสเตรีย-ฮังการี กองเสือน้ำได้เข้าช่วยทหารเรือปฏิบัติการยึดเรือเชลยจำนวน 25 ลำ (น้ำหนักรวม 2,728 ตัน, ลูกเรือ 137 คน) ซึ่งจอดทอดสมออยู่กลางแม่น้ำเจ้าพระยา ภารกิจนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งเนื่องจากฝ่ายเรือเชลยได้เตรียมการก่อวินาศกรรมไว้หลายรูปแบบ ได้แก่: * การปล่อยเรือให้ลอยขวางลำน้ำและเปิดน้ำเข้าเรือเพื่อให้จม * การวางระเบิดทำลายเรือ * การจุดไฟเผาเรือ หรือการติดไฟเพื่อให้เรือแล่นชนเรือลำอื่น * การเตรียมอาวุธปืนใหญ่และปืนเล็กเพื่อต่อต้าน ความสำเร็จในครั้งนี้พิสูจน์ให้เห็นถึงความพร้อมในการรักษาความคงอยู่ของชาติภายใต้การวางแผนอย่างรอบคอบ 3. โครงสร้างและการแบ่งส่วนราชการ กรมราชนาวีเสือป่ามีการจัดโครงสร้างที่ครอบคลุมทั้งในส่วนกลางและหัวเมืองสำคัญ ดังนี้: หน่วยงานในสังกัด (หลังเปลี่ยนนามเป็นกรมราชนาวีเสือป่า) 1. กองพันหลวงราชนาวีเสือป่า: หน่วยหลักที่ปฏิบัติหน้าที่ในส่วนกลาง 2. กองร้อยภูเก็ตราชนาวีเสือป่า: ดูแลพื้นที่หัวเมืองชายทะเลฝั่งอันดามัน 3. กองร้อยราชบุรีราชนาวีเสือป่า: ดูแลพื้นที่ทางบกและลำน้ำในเขตราชบุรี 4. กองร้อยชลบุรีราชนาวีเสือป่า: ดูแลพื้นที่ชายฝั่งตะวันออก 5. กองราชนาวีหลวงเสือป่าเดินทะเล: หน่วยขึ้นตรงต่อกองพันหลวงฯ จัดตั้งขึ้นในช่วงปลายปี พ.ศ. 2460 กองลูกเสือเหล่าสมุทรเสนา มีการจัดตั้งกองลูกเสือพิเศษเพื่อฝึกหัดเยาวชนในกิจการทางทะเล แบ่งเป็น 2 จำพวก: * ฝ่ายบก: ทำหน้าที่สังเกตการณ์เหตุร้ายในทะเล แจ้งข่าวแก่เจ้าหน้าที่ และลาดตระเวนชายฝั่งในเวลาสงคราม * ฝ่ายน้ำ: เรียนรู้การเดินเรือเบื้องต้น หน้าที่ช่างกล ช่างไฟฟ้า การครัว และการพยาบาล 4. อัตลักษณ์และยุทโธปกรณ์ กรมราชนาวีเสือป่ามีเครื่องแต่งกายที่ใกล้เคียงกับทหารมากที่สุด และมีสัญลักษณ์เฉพาะตัวเพื่อสร้างความเป็นเอกภาพ * ธงประจำกรม: ใช้ธงไตรรงค์เป็นพื้น ตรงกลางมีรูป "หน้าเสือสวมเซิดสีเหลือง" ใช้เป็นธงท้ายเรือหรือธงยอดเสาสำหรับเรือที่ขึ้นทะเบียนในกรม * อักษรย่อ: ใช้ "ร.น.ส." (ภาษาไทย) และ "RNS" (Royal Naval Scouts ในภาษาอังกฤษ) * อาวุธและยุทโธปกรณ์: ในการซ้อมรับปี พ.ศ. 2460 ณ โพธาราม กรมราชนาวีเสือป่าได้ใช้ปืนใหญ่ฮอคคิส (Hotchkiss) ขนาด 37 มม. ซึ่งถอดมาจากเรือรบ และมีการนำปืนรุ่นดังกล่าวมาติดตั้งบนรถหุ้มเกราะจำนวน 2 คันเพื่อใช้ในการยิงสนับสนุน 5. บทสรุปทางวัฒนธรรมและจิตวิญญาณ นอกจากการฝึกหัดทางทหาร พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวยังทรงพระราชนิพจน์เครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจสำหรับเหล่านักรบทางเรือ ได้แก่: * เพลงปลุกใจประจำเหล่า: เพื่อสร้างความสามัคคีและฮึกเหิม * มนต์สมุทรเสนา: คำฉันท์พุชฌงคประยาต สำหรับให้นักรบฝ่ายนาวีสวดก่อนนอน มีเนื้อหาคล้ายกับบทชยสิทธิคาถา เพื่อความเป็นสิริมงคลและขวัญกำลังใจในการปฏิบัติหน้าที่ การดำรงอยู่ของกรมราชนาวีเสือป่าจึงมิใช่เพียงกองกำลังสำรอง แต่เป็นสัญลักษณ์ของการเตรียมความพร้อมเพื่ออธิปไตยของชาติที่ผสมผสานทั้งยุทธศาสตร์การทหารและการสร้างจิตสำนึกรักชาติอย่างเป็นระบบ