หัวข้อ
- แบบการประเมิน SNAP-IV
- เกณฑฺการวินิจฉัยตาม DSM-IV
- แนวทางการรักษา
- Link เพื่อไปทำการประเมินผ่าน Web ด้วย SNAP-4
แบบประเมิน SNAP-IV
- SNAP-IV เป็นเครื่องมือประเมินภาวะสมาธิสั้นในเด็ก พัฒนาโดย Swanson, Nolan, and Pelham IV และเป็นเครื่องมือที่บุคลากรทางการแพทย์นิยมมากกว่า KUS-SI-ADHD ซึ่งพัฒนาให้ครูใช้มากกว่า
- SNAP-IV จะทำการประเมิน ใน 3 ด้าน รวม 26 ข้อได้แก่
- ภาวะขาดสมาธิ (Attention Deficit) มี 9 ข้อ
- ภาวะซนหุนหันพลันแล่น (Hyperactivity and Impulsive) มี 9 ข้อ
- ภาวะดื้อต่อต้าน (opposition/defiance) มี 8 ข้อ
- การให้คะแนนจะให้คะแนน 0-3 คะแนน โดย 0=ไม่พบพฤติกรรมดังกล่าว 1=พบเล็กน้อย 2=พบปานกลาง 3=พบบ่อย
- เกณฑ์การพิจารณาความรุนแรง ภาวะขาดสมาธิ
- < 13 คะแนน อาการไม่มีความสำคัญทางคลินิก
- 13-17 อาการเล็กน้อย
- 18-22 อาการปานกลาง
- >=23 อาการรุนแรง
- เกณฑ์การพิจารณาความรุนแรง ภาวะซน/หุนหันพลันแล่น
- < 13 คะแนน อาการไม่มีความสำคัญทางคลินิก
- 13-17 อาการเล็กน้อย
- 18-22 อาการปานกลาง
- >=23 อาการรุนแรง
- เกณฑ์การพิจารณาความรุนแรงภาวะดื้อ/ต่อต้าน
- < 8 คะแนน อาการไม่มีความสำคัญทางคลินิก
- 9-13 อาการเล็กน้อย
- 14-18 อาการปานกลาง
- >=19 อาการรุนแรง
- ค่า Cutoff Point สำหรับประเมินโดยบุคลากรทางการแพทย์ และผู้ปกครองของการศึกษาโดย SNAP-IV ในต่างประเทศ เป็นดังนี้
| ผู้ประเมิน |
ขาดสมาธิ |
ซน |
ดื้อ/ต่อต้าน |
| บุคลากรทางการแพทย์ |
16 |
14 |
12 |
| ผู้ปกครอง |
18 |
11 |
8 |
- ค่า Cutoff Point สำหรับประเมินโดยบุคลากรทางการแพทย์ และผู้ปกครองของการศึกษาในประเทศไทย เป็นดังนี้
| ผู้ประเมิน |
ขาดสมาธิ |
ซน |
ดื้อ/ต่อต้าน |
| บุคลากรทางการแพทย์ |
16 |
13 |
15 |
| ผู้ปกครอง |
23 |
16 |
11 |
เกณฑ์การวินิจฉัยโรคสมาธิสั้นตาม Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders ,Text Revision 4th edition(DSM IV TR) มีดังนี้
- มีอาการที่ทำให้เกิดปัญหาและเป็นมากกว่าที่ควรจะพบได้ในระดับการพัฒนาการของผู้ป่วยอย่างน้อย 6 ข้อ เป็นเวลาติดต่อกันอย่างน้อย 6 เดือน ในกลุ่มอาการขาดสมาธิ และอาการ ซน/หุนหันพลันแล่น
- อาการขาดสมาธิ
- ขาดความละเอียดรอบคอบหรือทำงานผิดจากความสะเพร่า
- ขาดความตั้งในที่ต่อเนื่องในการทำงานหรือการเล่น
- ดูเหมือนไม่ฟังเมื่อมีคนอื่นพูดด้วย
- ไม่ทำตามคำสั่งหรือทำงานที่มอบหมายไม่เสร็จ (โดยไม่ใช้เพราะดื้อหรือไม่เข้าใจ)
- ขาดการจัดระเบียบในการทำงานหรือในกิจกรรมต่างๆ
- มักหลีกเลี่ยงหรือไม่อยากทำงานที่ต้องตั้งใจพยายาม (เช่นการทำการบ้าน)
- ทำของที่จำเป็นต้องใช้หายบ่อยๆ (เช่นอุปกรณ์การเรียน)
- วอกแวกตามสิ่งเร้าได้ง่าย
- ขี้ลืมเกี่ยวกับกิจวัตรประจำวัน
- อาการซน/หุนหันพลันแล่น
- มักยุกยิกหรือนั่งไม่ติด
- มักนั่งไม่ติดที่ เช่นลุกจากที่นั่งในห้องเรียนหรือในที่ที่ควรนั่งอยู่กับที่
- มักวิ่งไปมาหรือปีนป่ายมากเกินควร (หรือมีแค่อาการกระวนกระวายสำหรับผู้ที่วัยรุ่นหรือผู้ใหญ่)
- เล่นหรือใช้เวลาว่างอย่างเงียบๆไม่ได้
- มักไม่อยู่เฉยหรือแสดงออกราวกับติดเครื่องยนต์ไว้ตลอดเวลา
- พูดมากเกินไป
- มักโพร่งตอบโดยไม่ฟังคำถามจนจบ
- มักไม่ค่อยรอจนถึงคิวของตน
- ขัดจังหวะผู้อื่น เช่นพูดแทรก หรือสอดแทรกการเล่นของผู้อื่น
- อาการบางข้อเริ่มปรากฏตั้งแต่อายุก่อน 7 ปี
- อาการความบกพร่องเกิดขึ้นในอย่างน้อย 2 สถานการณ์ เช่นทั้งที่บ้านและที่โรงเรียน
- อาการที่เป็นทำให้เกิดความบกพร่องที่ชัดเจนในด้านสังคม การเรียน หรืออาชีพการงานของผู้ป่วย
- ไม่ได้เกิดจากโรคจิตเวชอื่นๆ
แนวทางการรักษา
- พฤติกรรมบำบัด
- การใช้ยา
รายละเอียดอ่านในเอกสาร Download ในส่วนของการรักษา