หัวข้อ

  1. แบบการประเมิน SNAP-IV
  2. เกณฑฺการวินิจฉัยตาม DSM-IV
  3. แนวทางการรักษา
  4. Link เพื่อไปทำการประเมินผ่าน Web ด้วย SNAP-4

แบบประเมิน SNAP-IV

  1. SNAP-IV เป็นเครื่องมือประเมินภาวะสมาธิสั้นในเด็ก พัฒนาโดย Swanson, Nolan, and Pelham IV และเป็นเครื่องมือที่บุคลากรทางการแพทย์นิยมมากกว่า KUS-SI-ADHD ซึ่งพัฒนาให้ครูใช้มากกว่า
  2. SNAP-IV จะทำการประเมิน ใน 3 ด้าน รวม 26 ข้อได้แก่
    1. ภาวะขาดสมาธิ (Attention Deficit) มี 9 ข้อ
    2. ภาวะซนหุนหันพลันแล่น (Hyperactivity and Impulsive) มี 9 ข้อ
    3. ภาวะดื้อต่อต้าน (opposition/defiance) มี 8 ข้อ
  3. การให้คะแนนจะให้คะแนน 0-3 คะแนน โดย 0=ไม่พบพฤติกรรมดังกล่าว 1=พบเล็กน้อย 2=พบปานกลาง 3=พบบ่อย
  4. เกณฑ์การพิจารณาความรุนแรง ภาวะขาดสมาธิ
    • < 13 คะแนน อาการไม่มีความสำคัญทางคลินิก
    • 13-17 อาการเล็กน้อย
    • 18-22 อาการปานกลาง
    • >=23 อาการรุนแรง
  5. เกณฑ์การพิจารณาความรุนแรง ภาวะซน/หุนหันพลันแล่น
    • < 13 คะแนน อาการไม่มีความสำคัญทางคลินิก
    • 13-17 อาการเล็กน้อย
    • 18-22 อาการปานกลาง
    • >=23 อาการรุนแรง
  6. เกณฑ์การพิจารณาความรุนแรงภาวะดื้อ/ต่อต้าน
    • < 8 คะแนน อาการไม่มีความสำคัญทางคลินิก
    • 9-13 อาการเล็กน้อย
    • 14-18 อาการปานกลาง
    • >=19 อาการรุนแรง
  7. ค่า Cutoff Point สำหรับประเมินโดยบุคลากรทางการแพทย์ และผู้ปกครองของการศึกษาโดย SNAP-IV ในต่างประเทศ เป็นดังนี้
    ผู้ประเมิน ขาดสมาธิ ซน ดื้อ/ต่อต้าน
    บุคลากรทางการแพทย์ 16 14 12
    ผู้ปกครอง 18 11 8
  8. ค่า Cutoff Point สำหรับประเมินโดยบุคลากรทางการแพทย์ และผู้ปกครองของการศึกษาในประเทศไทย เป็นดังนี้
    ผู้ประเมิน ขาดสมาธิ ซน ดื้อ/ต่อต้าน
    บุคลากรทางการแพทย์ 16 13 15
    ผู้ปกครอง 23 16 11

เกณฑ์การวินิจฉัยโรคสมาธิสั้นตาม Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders ,Text Revision 4th edition(DSM IV TR) มีดังนี้

  1. มีอาการที่ทำให้เกิดปัญหาและเป็นมากกว่าที่ควรจะพบได้ในระดับการพัฒนาการของผู้ป่วยอย่างน้อย 6 ข้อ เป็นเวลาติดต่อกันอย่างน้อย 6 เดือน ในกลุ่มอาการขาดสมาธิ และอาการ ซน/หุนหันพลันแล่น
    1. อาการขาดสมาธิ
      1. ขาดความละเอียดรอบคอบหรือทำงานผิดจากความสะเพร่า
      2. ขาดความตั้งในที่ต่อเนื่องในการทำงานหรือการเล่น
      3. ดูเหมือนไม่ฟังเมื่อมีคนอื่นพูดด้วย
      4. ไม่ทำตามคำสั่งหรือทำงานที่มอบหมายไม่เสร็จ (โดยไม่ใช้เพราะดื้อหรือไม่เข้าใจ)
      5. ขาดการจัดระเบียบในการทำงานหรือในกิจกรรมต่างๆ
      6. มักหลีกเลี่ยงหรือไม่อยากทำงานที่ต้องตั้งใจพยายาม (เช่นการทำการบ้าน)
      7. ทำของที่จำเป็นต้องใช้หายบ่อยๆ (เช่นอุปกรณ์การเรียน)
      8. วอกแวกตามสิ่งเร้าได้ง่าย
      9. ขี้ลืมเกี่ยวกับกิจวัตรประจำวัน
    2. อาการซน/หุนหันพลันแล่น
      1. มักยุกยิกหรือนั่งไม่ติด
      2. มักนั่งไม่ติดที่ เช่นลุกจากที่นั่งในห้องเรียนหรือในที่ที่ควรนั่งอยู่กับที่
      3. มักวิ่งไปมาหรือปีนป่ายมากเกินควร (หรือมีแค่อาการกระวนกระวายสำหรับผู้ที่วัยรุ่นหรือผู้ใหญ่)
      4. เล่นหรือใช้เวลาว่างอย่างเงียบๆไม่ได้
      5. มักไม่อยู่เฉยหรือแสดงออกราวกับติดเครื่องยนต์ไว้ตลอดเวลา
      6. พูดมากเกินไป
      7. มักโพร่งตอบโดยไม่ฟังคำถามจนจบ
      8. มักไม่ค่อยรอจนถึงคิวของตน
      9. ขัดจังหวะผู้อื่น เช่นพูดแทรก หรือสอดแทรกการเล่นของผู้อื่น
  2. อาการบางข้อเริ่มปรากฏตั้งแต่อายุก่อน 7 ปี
  3. อาการความบกพร่องเกิดขึ้นในอย่างน้อย 2 สถานการณ์ เช่นทั้งที่บ้านและที่โรงเรียน
  4. อาการที่เป็นทำให้เกิดความบกพร่องที่ชัดเจนในด้านสังคม การเรียน หรืออาชีพการงานของผู้ป่วย
  5. ไม่ได้เกิดจากโรคจิตเวชอื่นๆ

แนวทางการรักษา

  1. พฤติกรรมบำบัด
  2. การใช้ยา
รายละเอียดอ่านในเอกสาร Download ในส่วนของการรักษา