Contents
ความสำคัญ
- การวัดรอบศีรษะเด็กและการวัดขนาดของกระหม่อมด้านหน้าในเด็กอายุน้อยกว่า 3 ปี มีความสำคัญเนื่องจากสมองเด็กมีการพัฒนาการและเติบโตในช่วงนี้
- ทุกครั้งที่เด็กมารับวัคซีนและตรวจสุขภาพ เจ้าหน้าที่สาธารณสุขจะวัดรอบศีรษะและตรวจกระหม่อมหน้า นอกจากนี้ เด็กที่อายุน้อยกว่า 5 ปี ในศูนย์เด็กเล็ก หรือในอนุบาล ครูก็ควรวัดเส้นรอบศีรษะ เป็นระยะๆ แล้วเทียบกับกราฟมาตรฐาน
- เส้นรอบศรีษะจะโตขึ้นตามวัยถ้าศีรษะเล็กอาจแสดงว่าสมองเล็กด้วย หรือถ้ากระหม่อมหน้าปิดเร็วเกินไป สมองเด็กยังโตไม่เต็มที่มีผลต่อพัฒนาการเช่นกัน
- ถ้าศีรษะโตเกินร่วมกับกระหม่อมหน้าปิดช้าหรือกระหม่อมหน้ายังกว้างมากไม่เหมาะสมกับอายุต้องระวังภาวะมีน้ำในสมองมากเกินไป (hydrocephalus) แต่มีบางครอบครัวที่ศีรษะโตโดยกรรมพันธุ์ภาวะนี้ศีรษะเด็กจะโตกว่าวัยแต่กระหม่อมหน้าเล็กลงตามวัยถือว่าเป็นภาวะปกติ
- ถ้าแพทย์สงสัยภาวะศีรษะที่ผิดปกติในเด็กที่กระหม่อมหน้ายังเปิดอยู่สามารถตรวจวินิจฉัยได้ง่ายโดยวิธี อัลตร้าซาวด์ผ่าทางกระหม่อมหน้าจะสามารถบอกได้ว่ามีความผิดปกติน้ำในสมองมากเกินไปหรือไม่
- กระหม่อมหน้าจะเล็กลงเรื่อยๆและจะปิดที่อายุ 9-18 เดือน
- เส้นรอบศีรษะเด็ก โดยประมาณ
- แรกเกิด 35 ซม.
- 4 เดือน 40 ซม.
- 12 เดือน 45 ซม.
- 24 เดือน 47 ซม.
- 60 เดือน 50 ซม.
วิธีวัดเส้นรอบศีรษะ
- ในที่นี้จะขอนำวิธีการวัดเส้นรอบศีรษะตามแนวทางของ CDC ใน USA ซึ่งสรุปได้ดังภาพ
- แปลเป็นภาษาไทยได้ดังภาพ
การแปลผลเส้นรอบศีรษะ
- นำค่า อายุ เพศ และค่าของเส้นรอบศีรษะที่วัดได้ ไปเทียบกับกราฟมาตรฐานของเส้นรอบศีรษะของ WHO ก็จะสามารถประเมินได้ว่า เส้นรอบศีรษะปกติ หรือเล็กหรือใหญ่กว่าปกติ ดังภาพด้านล่าง
การแปลผลเส้นรอบศีรษะ ด้วยโปรแกรมช่วยประเมิน
- โดยการนำเข้าตัวแปร เพศ อายุ เส้นรอบศีรษะ เข้าไปในโปรแกรม โปรแกรมจะทำการประเมินให้ว่าเส้นรอบเอวปกติหรือผิดปกติหรือไม่
- สามารถเข้าไปใช้โปรแกรมได้ที่ Link โปรแกรมประเมินเส้นรอบศีรษะ