Health Literacy Media Display
บทสนทนา แบบประเมินตนเองเพื่อการพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพขององค์กร (SA-OHL-Thai)
สมาคมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพไทย (THLA) (2026-05-17)

สรุปเนื้อหาสำคัญของ แบบประเมินตนเองเพื่อพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพองค์กร (SA-OHL-Thai) มีรายละเอียดดังนี้:

  1. แนวคิดและความเป็นมา การพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพ (Health Literacy: HL) ในปัจจุบันได้เปลี่ยนมุมมองจากการเป็นหน้าที่ของบุคคลเพียงอย่างเดียว มาเป็นหน้าที่ของระบบและองค์กรที่ต้องปรับตัวเพื่อเอื้อให้ประชาชนเข้าถึงและเข้าใจข้อมูลสุขภาพได้ง่ายขึ้น โดยประเทศไทยได้พัฒนาเครื่องมือ SA-OHL-Thai ขึ้นในปี 2024-2025 เพื่อเป็นแนวทางสำหรับผู้บริหารในการขับเคลื่อนองค์กรสู่การเป็นองค์กรรอบรู้ด้านสุขภาพ (Health Literacy Organization: HLO) ซึ่งประยุกต์มาจากมาตรฐานสากล เช่น V-HLO ของยุโรป และ OHL-Hos ของเครือข่ายโรงพยาบาลสร้างเสริมสุขภาพนานาชาติ ,
  2. โครงสร้างและการออกแบบเครื่องมือ เครื่องมือนี้ออกแบบโดยอิงตามรูปแบบของ TQA (Thailand Quality Award) แต่เน้นหนักในเรื่องการสื่อสารแทนแผนกลยุทธ์ ประกอบด้วย 7 หมวด 20 หัวข้อ และ 62 ตัวชี้วัด (แบ่งเป็นตัวชี้วัดกระบวนการ 58 ตัว และตัวชี้วัดผลลัพธ์ 4 ตัว) , การประเมินใช้ระบบคะแนน 4 ระดับ (1-4) ตามเปอร์เซ็นต์ความสำเร็จ (0-100%) และดำเนินการผ่าน Application ชื่อ HLO Network เพื่อให้ทีมบริหารเห็นจุดแข็งและโอกาสในการพัฒนา (OFI) ผ่าน Radar Chart ,
  3. องค์ประกอบหลัก 7 หมวด (7 Categories) ผู้นำและการนำองค์กร: ผู้บริหารต้องมีแรงบันดาลใจและกำหนดนโยบาย OHL ให้เป็นวัฒนธรรมองค์กร มีการวัดผลและทบทวนตัวชี้วัดอย่างต่อเนื่อง , การสื่อสาร: เน้นประสิทธิภาพการสื่อสารระหว่างบุคคลและการออกแบบสื่อ (สิ่งพิมพ์/ออนไลน์) ให้เข้าใจง่าย ใช้ภาษาทั่วไป หลีกเลี่ยงศัพท์เทคนิค และต้องมีการทบทวนคุณภาพสื่อสม่ำเสมอ , , ลูกค้าหรือผู้รับบริการ: ให้ความสำคัญกับการมีส่วนร่วมของผู้รับบริการในการออกแบบบริการ และการเสริมพลัง (Empowerment) ให้พวกเขาสามารถจัดการสุขภาพตนเองได้ , การวัด วิเคราะห์ และการจัดการความรู้: ใช้ข้อมูล Real-time เพื่อตัดสินใจและสร้างนวัตกรรม พร้อมสื่อสารประสบการณ์ OHL สู่ภายนอก กำลังคน: พัฒนาบุคลากรให้มีทักษะการสื่อสารที่เน้นผู้ป่วยเป็นศูนย์กลาง เช่น เทคนิค Teach-back และดูแลสุขภาพและความปลอดภัยของพนักงานเองด้วย , กระบวนงานพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพ: เน้นการเข้าถึงข้อมูลที่ง่าย (Navigation) เช่น ป้ายบอกทางที่ชัดเจน การจัดการความเสี่ยงจากการสื่อสารผิดพลาด (ถือเป็น Adverse Event) และการสร้างเครือข่าย HLO Network , , ผลลัพธ์: วัดผลความสำเร็จใน 3 ด้าน คือ การเข้าถึงบริการและต้นทุน, พฤติกรรมและผลลัพธ์ทางสุขภาพ, และผลลัพธ์ทางสังคม (ความเท่าเทียมและความยั่งยืน) ,
  4. กระบวนการพัฒนาต่อเนื่อง องค์กรควรกระทำการประเมินตนเองเป็นรอบทุก 3-6 เดือน เพื่อติดตามความก้าวหน้าและปิดช่องว่าง (Gap) ของการดำเนินงาน การประเมินนี้ไม่ได้เป็นเพียงการหาคะแนน แต่เป็นเครื่องมือสื่อสารที่ทรงพลังเพื่อให้บุคลากรทุกระดับเข้าใจและตัดสินใจทำในสิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อองค์กรและผู้รับบริการร่วมกัน