Health Literacy Media Display
การประชุมส่งเสริมสุขภาพโลกครั้งที่ 1 - 10 จาก กฎบัตรออตตาวา สู่ กฎบัตรเจนิวา
นพ.ชลทิศ อุไรฤกษ์กุล (2025-07-22)
การประชุมส่งเสริมสุขภาพโลก (Global Conference on Health Promotion) จัดขึ้นโดยองค์การอนามัยโลก (WHO) และเป็นการประชุมสำคัญที่กำหนดทิศทางการส่งเสริมสุขภาพระดับโลก โดยแต่ละครั้งจะมีออกเอกสารที่สำคัญสำหรับการส่งเสริมสุขภาพในรูปแบบต่างๆ เช่น Statement , Recommendation(ข้อเสนอแนะ) ,Declaration(ปฏิญญา) Charter(กฎบัตร) เอกสารเหล่านี้เป็นแนวทางสำคัญที่กำหนดทิศทางการส่งเสริมสุขภาพระดับโลก และมีอิทธิพลต่อนโยบายสาธารณสุขของประเทศต่างๆ ทั่วโลก โดยหัวข้อการประชุม และเอกสารและสาระสำคัญของเอกสาร ของการประชุมในแต่ละครั้ง เป็นดังนี้
  1. ครั้งที่ 1 Ottawa, Canada ปี 1986 หัวข้อ: Ottawa Charter for Health Promotion ออก Ottawa Charter for Health Promotion สาระสำคัญ: กำหนด 3 กลยุทธ์ ได้แก่ Enabling (การเพิ่มความสามารถ),Mediate (การเจรจาต่อรอง ประสานผลประโยชน์) , Advocate (การเสนอแนะเชิงนโยบาย) และกรอบการดำเนินการ 5 ด้าน ได้แก่ การสร้างนโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อสุขภาพ การสร้างแวดล้อมสนับสนุน การพัฒนาความเข้มแข็งของชุมชน การพัฒนาทักษะส่วนบุคคล การปรับระบบบริการ (Re oriented Health Service System) ซึ่งทั้ง 3 กลยุทธ์ และ 5 กรอบการดำเนินการ ยังใช้เป็นแม่แบบสำหรับการส่งเสริมสุขภาพจนถึงปัจจุบัน ไม่ได้ล้าสมัยตามกาลเวลา
  2. ครั้งที่ 2 Adelaide, Australia ปี 1988 หัวข้อ: Healthy Public Policy ออก Adelaide Recommendations on Healthy Public Policy สาระสำคัญ: เน้นนโยบายสาธารณะเพื่อสุขภาพในทุกภาคส่วนของรัฐบาล (ทุกกระทรวง) ไม่จำกัดฉพาะกระทรวงสาธารณสุข
  3. ครั้งที่ 3 Sundsvall, Sweden ปี 1991 หัวข้อ: Supportive Environments for Health ออก Sundsvall Statement on Supportive Environments for Health สาระสำคัญ: เน้นความสำคัญของการพัฒนาที่ยั่งยืนและการดำเนินการทางสังคมในระดับชุมชน
  4. ครั้งที่ 4 Jakarta, Indonesia ปี 1997 หัวข้อ: New Players for a New Era - Leading Health Promotion into the 21st Century ออก Jakarta Declaration on Leading Health Promotion into the 21st Century สาระสำคัญ: เน้นความรับผิดชอบทางสังคม การสร้างพันธมิตรข้ามภาคส่วน การเสริมศักยภาพชุมชนและบุคคล
  5. ครั้งที่ 5 Mexico City, Mexico ปี 2000 หัวข้อ: Health Promotion: Bridging the Equity Gap ออก Mexico Ministerial Statement for the Promotion of Health: From Ideas to Action สาระสำคัญ: เน้นการลดช่องว่างด้านความเท่าเทียมในสุขภาพ
  6. ครั้งที่ 6 Bangkok, Thailand ปี 2005 Health Promotion in a Globalized World ออก Charter for Health Promotion in a Globalized World สาระสำคัญ: ระบุการดำเนินการ ความมุ่งมั่น และคำมั่นสัญญาที่จำเป็นในการจัดการปัจจัยกำหนดสุขภาพในโลกของโลกาภิวัตน์ โดยเน้นใน 5 กลยุทธ์หลักคือ Partnership (การมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย) Investment(การลงทุนอย่างยั่งยืน) Regulate (การควบคุมกำกับอย่างจริงจังเพื่อลดช่องว่างด้านสุขภาพ) Advocate (เรียกร้องให้ทุกภาคส่วนมีนโยบายที่สอดคล้องและประสานความร่วมมือระหว่างกัน) Building Capacity (การเสริมสร้างพลังอำนาจให้ชุมชนเพื่อปรับปรุงสุขภาพและความเท่าเทียบม) หรือใช้คำย่อว่า PIRAB
  7. ครั้งที่ 7 Nairobi, Kenya ปี 2009 หัวข้อ: Promoting Health and Development: Closing the Implementation Gap ออก Nairobi Call to Action สาระสำคัญ: เน้นการลดช่องว่างในการนำนโยบายไปปฏิบัติ
  8. ครั้งที่ 8 Helsinki, Finland ปี 2013 หัวข้อ: Health in All Policies ออกHelsinki Statement on Health in All Policies สาระสำคัญ: เน้นการบูรณาการสุขภาพในทุกนโยบาย (HiAP)
  9. ครั้งที่ 9 Shanghai, China ปี 2016 หัวข้อ: Promoting Health in the SDGs (All for Health, Health for All) ออก Shanghai Declaration on promoting health in the 2030 Agenda for Sustainable Development สาระสำคัญ: เชื่อมโยงการส่งเสริมสุขภาพกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน ภายใต้หัวข้อที่ว่า ส่งเสริมสุขภาพส่งเสริมการพัฒนาที่ยั่งยืน (Promote Health Promote SDG) โดยเน้นการพัฒนาใน 3 เสาหลัก (pilar) คือ เสาที่ 1 Health Literacy (ยกระดับบุคคลให้มีความรอบรู้ด้านสุขภาพ เสาที่ 2 Healthy City (พัฒนาเมืองให้เป็นเมืองแห่งสุขภาวะ โดยบูรณาการทุกภาคส่วนภายในเมืองเพื่อยกระดับสุขภาพและปัจจัยกำหนดสุขภาพ) เสาที่ 3 Governance (ธรรมาภิบาลในการบริหารจัดการรวมถึงการออกนโยบายสาธารณะของผู้บริหารทุกระดับทั้งภาครัฐ เอกชน และ NGO)
  10. ครั้งที่ 10 Geneva, Switzerland ปี 2021 หัวข้อ: Health Promotion for Well-being, Equity and Sustainable Development ออก Geneva Charter for Well-being สาระสำคัญ: เน้นความเร่งด่วนในการสร้างสังคมแห่งความเป็นอยู่ที่ดีอย่างยั่งยืนและบรรลุสุขภาพที่เท่าเทียมโดยไม่ทำลายสุขภาพของโลก และการประสานความร่วมมือใน 5 ประเด็นหลักคือ การให้คุณค่าและดูแลโลก การออกแบบเศรษฐกิจที่เป็นธรรม -การส่งเสริมนโยบายสาธารณะ ที่ได้ประโยชน์ร่วมกัน การสร้างประกันสุขภาพถ้วนหน้า และการตระหนักถึงผลกระทบของการ Transform Digital