วันที่ 31 สิงหาคม 2565 กลุ่มงานควบคุมโรคไม่ติดต่อสุขภาพจิตและยาเสพติด สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุราษฎร์ธานี จัดประชุมวิชาการ 10 ปี โครงการสืบสานพระราชปณิธานสมเด็จย่า ต้านภัยมะเร็งเต้านม จังหวัดสุราษฎร์ธานี ผ่านระบบการประชุมทางไกล (Zoom Meeting) นายแพทย์พิชิต สุขสบาย รองนายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดสุราษฎร์ธานี ให้เกียรติเป็นประธานในพิธีเปิด และนางภัทราวดี ชุมพลวีระพงษ์ พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ กลุ่มงานควบคุมโรคไม่ติดต่อฯ กล่าวรายงาน โดยวัตถุประสงค์ของการจัดประชุม เพื่อแบ่งปันข้อมูลผลการดำเนินงาน แลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณ์ รวมทั้งหารูปแบบการดำเนินงานเพื่อเป็นแบบอย่างที่ดี สามารถนำไปประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์และต่อยอดโครงการต่อไป ผู้เข้าร่วมประชุมประกอบด้วย ผู้รับผิดชอบงานจาก รพศ./รพท./รพช./รพ.มะเร็งสุราษฎร์ธานี/ รพ.ค่ายวิภาวดีรังสิต/ รพ.กองบิน 7/สสอ./รพ.สต./PCU ทุกแห่ง และวิทยากรโดยนายแพทย์ชลทิศ อุไรฤกษ์กุล ที่ปรึกษากรมอนามัย ผู้รับผิดชอบงานสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดกำแพงเพชร โรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบางงา อ.ท่าวุ้ง จ.ลพบุรี และดร.วาสินี วงศ์อินทร์ กลุ่มงานพัฒนายุทธศาสตร์สาธารณสุข

---

สิ่งที่ได้เรียนรู้จากการแลกเปลี่ยน

1. การให้ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายแก่ผู้กำหนดนโยบาย จนมะเร็งเต้านมถือเป็นนโยบาย หรือเป็นกติกาของชุมชน (อ.วิภาวดี) และถูกลำดับความสำคัญว่าเป็นปัญหาสำคัญของจังหวัด/องค์กร เป็นประเด็นเบื้องต้นที่จะนำมาสู่ความสำเร็จในด้านอื่นๆตามมา
2. การบูรณาการทรัพยากร รวมถึง งบประมาณ จากแหล่งต่างๆในพื้นที่โดยบูรณาการ ทั้ง Health Sectors และ Non Health Sector เพื่อประสานการใช้ทรัพยากร และงบประมาณ
   1. Plugin งานมะเร็งเต้านม เข้า Service Plan มะเร็งของจังหวัด นอกจากจะได้งบประมาณแล้ว ยังถูกกำกับติดตามจากผู้บริหารระดับต่างๆ รวมถึงการตรวจราชการ
   2. สนับสนุน จากแหล่งอื่นๆ เช่น อบจ.(จ.กำแพงเพชร ) และ เอกชน
3. Build Capacity
   1. ปูพรมอบรมเจ้าหน้าที่ สธ.ทุกระดับ/ทุกสาขาวิชาชีพ และ Refresh เป็นระยะๆ
   2. ในเรื่องการตรวจเต้านม เน้น จากแกนนำ-->กลุ่มเป้าหมาย เช่น อบรม ครู ก. -->ครู ข. --> ลงไปถึง สตรีเป้าหมาย ถึงจะสามารถครอบคลุมได้ถึงระดับครัวเรือนได้
   3. การประเมินสมรรถนะในเรื่องต่างๆ เช่น การตรวจเต้านม ในระดับต่างๆ เช่นระดับเจ้าหน้าที่สาธารณสุข อสม.และสตรีกลุ่มเป้าหมาย เพื่อให้แน่ใจว่าสามารถปฏิบัติได้จริง
4. การสื่อสารประชาสัมพันธ์และสร้างความตระหนัก
   1. ผสมผสานการสื่อสารประชาสัมพันธ์ ทั้ง จากสื่อดั้งเดิม(Traditional) -->สื่อร่วมสมัยเช่น Social Media
   2. ใช้ภาษาถิ่น และคนในพื้นที่ในการสื่อสารประชาสัมพันธ์ เพื่อลดช่องว่างการสื่อสาร
5. การกำกับติดตาม
   1. การกำกับติดตามแบบมีหลักฐานเชิงประจักษ์เช่นมีลายเซนว่าผ่านการอบรมการตรวจเต้านมด้วยตนเอง (ลพบุรี)
   2. พัฒนาระบบข้อมูลในการกำกับ ตั้งแต่การบรรลุเป้าหมายของโครงการ (สุราษฎร์) จนไปถึงระดับสูงเช่นสามารถเชื่อมโยงว่ามะเร็งเต้านมส่งผลต่อ Life Expectancy จึงลำดับความสำคัญว่าเป็นปัญหาของจังหวัด และสามารถที่จะหา 3 years Survival of breast cancer. (กำแพงเพชร )
   3. การลงพื้นที่ออกหน่วยคัดกรองมะเร็งเต้านม (อาจบูรณาการร่วมกับมะเร็งปากมดลูก) ของ รพช.ร่วมกับ รพ.สต. ไม่ปล่อยให้ รพ.สต.ทำงานอย่างเดียวดาย
6. ผสมผสานวิธีการคัดกรองมะเร็งเต้านม แต่ละวิธีจะเหมาะสมตามสถานการณ์ งบประมาณและทรัพยากรของแต่ละพื้นที่ โดยยึดหลักการ ค้นพบให้เร็วเพื่อนำสู่กระบวนการรักษา ในพื้นที่ที่มีความพร้อม ทั้งด้านบุคลากรที่ผ่านการอบรม และเครื่อง Ultrasound (กำแพงเพชร) ที่ ริเริ่มสร้างนวัตกรรมในการคัดกรอง เช่น Targeted Ultrasound แทน CBE หรือ CBE+Targeted Ultrasound พร้อมกันไปเลย เพื่อลดระยะเวลาในการรอคอย (Waiting Time)
   1. การสร้างเครือข่ายของรังสีแพทย์และแพทย์หรือพยาบาลที่ผ่านการอบรม Targeted ultrasound เพื่อ consult ผ่าน Line และในรายที่ผิดปกติสามารถส่งต่อไปทำ Mammogram อย่าง Fast Track
7. Lean ระบบ เพื่อให้สามารถวินิจฉัยแต่เริ่มแรก (Early Dx) เพื่อรีบนำสู่กระบวนการรักษา (Early Treatment) .โดยพัฒนาศักยภาพ รพช.ให้สามารถมีส่วนร่วมในการวินิจฉัยและการรักษา ภายใต้การดูแล ของ รพศ/รพท.ได้
8. สร้างคนเพื่อต่อยอดสู่การสร้างระบบที่ยั่งยืนโดยแม้จะมีการย้ายคนหรือเกษียณระบบการยังดำรงอยู่ได้ (Institutionalization) เชียงราย

---

---

---

---

---

---